La población civil en el conflicto armado y sus lugares de violencia

  • Ricardo Ortega-Ruiz Universidad Isabel I / Instituto de Formación Profesional en Ciencias Forenses
Palavras-chave: Conflito armado, antropologia forense, arqueologia forense, desaparecimentos forçados, campos de concentração

Resumo

Quando pensamos em conflito armado, pensamos em guerras, mais precisamente, em linhas de frente, seja em terra, no mar ou no ar, onde dois ou mais exércitos se enfrentam para provar quem está mais preparado. Uma parte fundamental da sociedade tende a ser esquecida em conflitos armados: a população civil. Isso pode ser afetado de muitas maneiras, desde recrutamento forçado, saques pelo exército de ocupação ou perda de recursos resultante da destruição do ambiente físico e social.

Este artigo tem como objetivo examinar quatro eventos traumáticos ligados a conflitos armados que afetam a população civil: desaparecimentos forçados durante uma guerra em andamento e aqueles que ocorrem quando uma força toma o poder sem resistência, cercos militares e momentos em que a população civil pode ser presa em campos de concentração

Downloads

Não há dados estatísticos.

Referências

CABO, Luis. L., DIRKMAAT, Dennis. C., ADOVASIO, James M., ROZAS, Vicente. C. Archaeology, Mass Graves, and Resolving Commingling Issues through Spatial Analysis in DIRKMAAT, Dennis., A companion to Forensic Anthropology, Wiley Blackwell, New York, 2012. https://doi.org/10.1002/9781118255377.ch9
CONGRAM, Derek. Spatial analysis and predictive modelling of clandestine graves from rearguard repression of the Spanish Civil War, PhD Thesis, Simon Fraser University, Vancouver, Canada, 2010. https://summit.sfu.ca/item/11459
DÍAZ DEL BUSTO, Susana. Memoria de Excavación Arqueológica de los Restos Óseos en la adaptación del Convento de San Juan de Dios a Hospedería de Turismo, Olivenza, Badajoz, 2011
DUDAS, Eszter., STIER, Márk y CZIDOR, Dániel. Forensic investigation of war graves from WWI and WWII in Hungary, Forensic Science International, Volume 320, 110688, 2021. https://doi.org/10.1016/j.forsciint.2021.110688
FERNÁNDEZ LÓPEZ, José. Manuel. La mortalidad y la salud pública en Olivenza (Badajoz) durante el siglo XIX (Tesis doctoral), Universidad de Extremadura. 2015. https://dehesa.unex.es/bitstream/10662/3274/1/TDUEX_2015_Fernandez_Lopez.pdf
FONDEBRIDER, Luis. Guía forense para la investigación, recuperación y análisis de restos óseos. Equipo Argentino de Antropología Forense (EAAF). 2020. https://eaaf.org/wp-content/uploads/2020/08/Guia-Forense-para-la-investigacion-recuperacion-y-analisis-de-restos-oseos.pdf
GARCÍA FUNES, J. C. Datos básicos del Fondo “Batallones de Trabajadores y Campos de Concentración” del Centro Documental de la Memoria Histórica procedente del Archivo del Tribunal Cuentas. Memoriapaper(ak): documentos de trabajo del Fondo Documental de la Memoria Histórica en Navarra = Nafarroako Oroimen Historikoari Buruzko Fondo Dokumentalaren langaiak, n. 11, p. 1–15, 2022 https://todoslosnombres.org/material/datos-basicos-del-fondo-batallones-de-trabajadores-y-campos-de-concentracion-del-centro-documental-de-la-memoria-historica-procedente-del-archivo-del-tribunal-cuentas/
GONZÁLEZ RUIBAL, Alfredo. Excavaciones arqueológicas en el campo de la concentración de Castuera (Badajoz): primeros resultados. Revista de estudios extremeños, v. 67, n. 2, p. 701–749, 2011 http://hdl.handle.net/10261/137556
GRANDE TURÉGANO, Francisco. Informe final. Excavación arqueológica de los restos óseos en la adaptación del convento de San Juan de Dios a Hospedería de Turismo, Olivenza, Badajoz, 2010.
GRIESSER PEČAR, Tamara. Razdvojeni narod. Založba. 1º Ed., Editorial Mladinska knjiga, Ljubljana, 2004.
GUTIÉRREZ MOLINA, José Luis. El trabajo esclavo y obras hidráulicas: extremeños en el Canal de los Presos. Revista de estudios extremeños, v. 67, n. 2, p. 973–1011, 2011. https://www.dip-badajoz.es/cultura/ceex/reex_digital/reex_LXVII/2011/T.%20LXVII%20n.%202%202011%20mayo-ag/55281.pdf
HANČIČ, Damjan. Revolucionarno nasilje v Ljubljani 1941–1945. Ed. Študijski center za narodno spravo, Ljubljana, 2015.
HINKES, Madeleine. The role of forensic anthropology in mass disaster resolution. Aviation, space, and environmental medicine, 60 (7 Pt 2), A60–A63, 1989. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2775124/
JAMNIK, Pavel, LEBEN-SELJAK, Petra, Slovenia/Republika Slovenija. In: MÁRQUEZ-GRANT, Nicholas. (Ed.), FIBIGER, Linda (Ed..). The Routledge handbook of archaeological human remains and legislation : an international guide to laws and practice in the excavation and treatment of archaeological human remains. Ed. Routledge, London; New York, p. 403-421, 2011.
JULIÁ, Santos, SOLÉ, Josep., VILARROYA, Joan, CASANOVA, Julián Víctimas de la Guerra Civil Ediciones Martínez Roca, Colección Historia Selección, Barcelona, 1999.
LEWIS, John Jr, SHIROMA, Calvin, VON GUENTHNER, Kanthi, & DUNN, Kenneth. Recovery and identification of the victims of the Ehime Maru/USS Greeneville collision at sea. Journal of forensic sciences, 49(3), 539–542, 2004. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15171173/
MIHEVC, Andrej. Poročilo o ugotavljanju obstoja in obsega prikritih vojnih grobišč v kraških jamah, In: DEŽMAN, Jože. (Ed.), Resnica in sočutje – prispevki k črni knjigi titoizma. Poročilo Komisije Vlade RS za reševanje vprašanj prikritih grobišč 2009–2011, Ed. Družina, Ljubljana, 513–557, 2011.
NÚÑEZ LÓPEZ, Heliodoro. Las crisis de subsistencias durante la primera mitad del siglo XIX en Olivenza. Revista de estudios extremeños, 69(1), 491-522, 2013. https://www.dip-badajoz.es/cultura/ceex/reex_digital/reex_LXIX/2013/T.%20LXIX%20n.%201%202013%20en.-abr/63046.pdf
OHTANI, Eri. MAKISHIMA, Haruyuki y SAKAUE, Kazuhiro. The recovery and repatriation of the remains of Japanese war dead and the roles of physical anthropologists, Forensic Science International, Volume 324, 110791, 2021. https://doi.org/10.1016/j.forsciint.2021.110791
ORTEGA-RUIZ, Ricardo. Spatial Distribution of Mass Graves from the Spanish Civil War, MSc Thesis, Cranfield University, Shrivenham, 2015.
ORTEGA-RUIZ, Ricardo. Informe de resultados de la investigación antropológica del convento San Juan de Dios, Olivenza, Badajoz 12 de Agosto de 2018 – 19 de Marzo 2020, Olivenza, Badajoz, 2021.
PIRJEVEC, Jože. & REPE, Božo. Resistance, suffering, hope: the Slovene partisan movement 1941-1945. Ed. National Committee of Union of Societies of Combatants of the Slovene National Liberation Struggle, Ljubljana, 2008.
SUEIRO, Daniel. La verdadera historia del Valle de los Caídos: la cripta franquista. Madrid: Editorial Tébar Flores, 2019.
Publicado
2025-12-15
Como Citar
Ortega-Ruiz, R. (2025). La población civil en el conflicto armado y sus lugares de violencia. Cadernos Do LEPAARQ (UFPEL), 22(44), 253-269. https://doi.org/10.15210/lepaarq.v22i44.29242
Seção
Dossiê Lugares de Histórias Traumáticas